Ένα ταξίδι στην Κολομβία που καταλήγει σε εσωτερική αναζήτηση

Έχω αρκετούς προορισμούς στη bucket list μου και ξάφνου, το Μεντεγίν της Κολομβίας βρέθηκε να είναι το πρώτο στη λίστα. Ο λόγος το Μάνγκο και Αλάτι της Πάολας Ανδριωτάκη, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ιβίσκος.

Τόσο ο τίτλος, όσο και το ταξιδιάρικο εξώφυλλό του, σε προδιαθέτουν πως δεν είναι από τα βιβλία που τα διαβάζεις μόνο για την ιστορία τους. Είναι από εκείνα που σε κάνουν να θέλεις να ετοιμάσεις μια βαλίτσα, να κλείσεις ένα αεροπορικό εισιτήριο και να γνωρίσεις ανθρώπους που μέχρι πριν από λίγο υπήρχαν μόνο στη φαντασία μιας συγγραφέως.

Αυτό που ξεχωρίζει εξαρχής στο βιβλίο είναι η ατμόσφαιρά του. Η Κολομβία και το Μεντεγίν λειτουργούν πολύ περισσότερο από φόντο. Δίνουν χρώμα, μυρωδιές και παλμό στην ιστορία, κάνοντας τον αναγνώστη να νιώθει πως περπατά στους δρόμους τους μαζί με τους ήρωες. Η ταξιδιάρικη διάθεση ΕΙΝΑΙ Ο ΠΑΛΜΟΣ του βιβλίου.

Παράλληλα, πίσω από τις εικόνες και τις διαδρομές κρύβεται μια έντονη αυτογνωσιακή αναζήτηση. Χωρίς βαρύγδουπες αναλύσεις ή διδακτισμό, η συγγραφέας αφήνει τους χαρακτήρες της να εξελιχθούν μέσα από τις σχέσεις, τις επιλογές και τις συναντήσεις τους. Κι αυτό γίνεται με έναν τρόπο απλό, φυσικό και ιδιαίτερα ευκολοδιάβαστο.

Και μπορεί το Μάνγκο και Αλάτι να μην ανήκει στην λογοτεχνία μυστηρίου, η Πάολα όμως δεν αντιστέκεται στον πειρασμό να βάλει τον αναγνώστη της στο παιχνίδι. Κάποια στιγμή ξεδιπλώνει έναν γρίφο που σε προκαλεί να σκεφθείς, να συνδέσεις στοιχεία και να κάνεις τις δικές σου υποθέσεις. Ομολογώ ότι πλησίασα πολύ στη λύση, χωρίς όμως να τη βρω απόλυτα. Και αυτό, για μένα, ήταν μια ευχάριστη έκπληξη. Δεν περίμενα να βρεθώ ξαφνικά να παίζω τον ντετέκτιβ μέσα σε ένα μυθιστόρημα που κινείται σε εντελώς διαφορετικές λογοτεχνικές… συντεταγμένες.

Οι χαρακτήρες είναι ίσως το πιο δυνατό στοιχείο του βιβλίου. Είναι άνθρωποι που δεν μένουν στις σελίδες αλλά ξεπηδάνε θαρρείς από αυτές. Είναι από εκείνους που θα ήθελες να γνωρίσεις, να καθίσεις μαζί τους σε ένα τραπέζι, να ακούσεις τις ιστορίες τους και να τους κρατήσεις στη ζωή σου όσο μπορείς περισσότερο.

Στην καρδιά, όμως, της ιστορίας βρίσκεται η σχέση της Ρενάτας με τον παππού της. Μια σχέση γεμάτη τρυφερότητα, εμπιστοσύνη και μια βαθιά, σχεδόν αβίαστη επικοινωνία. Ο επικείμενος θάνατός του γίνεται η αφορμή για να αρχίσει να βλέπει τον κόσμο διαφορετικά και, ακόμη κι όταν εκείνος πια δεν βρίσκεται δίπλα της, συνεχίζει να αποτελεί την πυξίδα της. Με έναν ευρηματικό αφηγηματικό τρόπο, η Πάολα κατορθώνει να τους κρατά σε έναν διαρκή διάλογο.

Μέσα από αυτή τη διαδρομή, η Ρενάτα μεταμορφώνεται. Οι βεβαιότητές της αμφισβητούνται, οι ορίζοντές της ανοίγουν και οι φόβοι της αρχίζουν να υποχωρούν μπροστά σε μια νέα οπτική για τη ζωή. Είναι σαν να κληρονομεί τον τρόπο με τον οποίο ο παππούς της αντιμετώπιζε τον κόσμο. Με γενναιοδωρία, αισιοδοξία και μια αστείρευτη αγάπη για τους ανθρώπους. Δεν ήταν ένας τέλειος άνθρωπος. Έκανε τα λάθη του, τα αναγνώριζε, μάθαινε από αυτά και συνέχιζε μπροστά, χωρίς να επιτρέπει στο παρελθόν να γίνεται τροχοπέδη. Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη κληρονομιά που αφήνει στη Ρενάτα.

Και παρόλο που ο παππούς είναι ο σημαντικότερος ίσως χαρακτήρας του βιβλίου, δεν μπορώ όμως να μην ξεχωρίσω έναν άλλο ιδιαίτερο χαρακτήρα: τη σεξολόγο. Ευφυής, απολαυστική, με καυστικό, σχεδόν βιτριολικό χιούμορ, αυθορμητισμό και μια ξεχωριστή προσωπικότητα, έκλεβε κάθε φορά την παράσταση όταν εμφανιζόταν. Για μένα αποτέλεσε μία από τις πιο ζωντανές και καλογραμμένες παρουσίες του βιβλίου. Κατά έναν περίεργο τρόπο, ένιωσα πως αποτελεί τη θηλυκή αντανάκλαση του παππού, σαν δύο χαρακτήρες που συνομιλούν μεταξύ τους, ακόμη κι όταν δεν βρίσκονται στην ίδια σκηνή.

Δεν κρύβω ότι τα feelgood μυθιστορήματα δεν συγκαταλέγονται συνήθως στις προσωπικές μου αναγνωστικές επιλογές. Γι’ αυτό μάλλον εκτίμησα ακόμη περισσότερο το γεγονός ότι το Μάνγκο και Αλάτι κατάφερε να με κρατήσει μέσα στον κόσμο του. Γιατί, τελικά, ένα βιβλίο δεν χρειάζεται να ανήκει στο αγαπημένο σου είδος για να σου αφήσει κάτι πολύτιμο όταν κλείσεις τις σελίδες του.

Είτε είστε φαν του είδους, είτε όχι, να το διαβάσετε. Θα το βρείτε εδώ.