Ο συγγραφέας και οι ζωές που διαμορφώνουν τη μυθοπλασία του

Πόση αλήθεια χωράει στη μυθοπλασία; Σίγουρα περισσότερη απ’ όση ίσως θα ήθελε ή και θα μπορούσε να παραδεχτεί ένας συγγραφέας.

Δεν εννοώ ότι πίσω από κάθε μυθιστόρημα κρύβεται μια συγκαλυμμένη αυτοβιογραφία, ούτε ότι κάθε ήρωας είναι κάποιος υπαρκτός άνθρωπος, που απλώς άλλαξε όνομα, επάγγελμα και χρώμα μαλλιών. Η σχέση ανάμεσα στη ζωή και στη μυθοπλασία είναι πολύ πιο σύνθετη και, κατά τη γνώμη μου, πολύ πιο ενδιαφέρουσα.

Ο συγγραφέας γράφει με ό,τι κουβαλάει στην ψυχή και το μυαλό του.

Γράφει με ανθρώπους που γνώρισε, με πράγματα που άκουσε τυχαία, με σπίτια στα οποία έζησε, με δρόμους που περπάτησε. Με φόβους, απώλειες, έρωτες, θυμούς, ενοχές. Με μια μυρωδιά που θυμάται από την παιδική του ηλικία ή μια φράση που κάποιος είπε πριν από είκοσι χρόνια και, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, δεν ξεχάστηκε ποτέ.

Κι έπειτα, σιγά σιγά αρχίζει η μεταμόρφωση.

Ο άνθρωπος που γνώρισε ο συγγραφέας δεν περνά αυτούσιος στο χαρτί. Μπορεί να δανείσει σε έναν χαρακτήρα το γέλιο του, σε κάποιον άλλον μια συνήθειά του και σε έναν τρίτο το παράστημα ή τον τρόπο που ρίχνει στην πλάτη το σακάκι του. Ένα πραγματικό περιστατικό μπορεί να αποτελέσει τον σπόρο μιας ιστορίας που τελικά θα καταλήξει σε εντελώς άσχετο σημείο. Μια προσωπική εμπειρία μπορεί να διαλυθεί σε τόσο μικρά κομμάτια μέσα στη μυθοπλασία, ώστε στο τέλος ούτε ο ίδιος ο συγγραφέας να μην μπορεί να ξεχωρίσει καθαρά πού σταματά η ανάμνηση και πού αρχίζει η επινόηση.

Και κάποια στιγμή μπορεί ακόμη κι ο ίδιος να αναρωτηθεί: «αυτό συνέβη πράγματι;». Και η απάντηση είναι διττή. Και «ναι» και «όχι».

Μπορεί, αυτό που περιγράφεται στις σελίδες, να μη συνέβη ποτέ . Να μην υπήρξαν οι άνθρωποι, τα σπίτια, τα εγκλήματα, οι έρωτες. Κι όμως, τα συναισθήματα που βρίσκονται από κάτω μπορεί να είναι απολύτως αληθινά.

Πιστεύω πως εκεί ακριβώς βρίσκεται η ουσιαστικότερη σχέση ανάμεσα στον συγγραφέα και τις ιστορίες του. Όχι στα γεγονότα αλλά στον τρόπο που τις κοιτάζει.

Δύο άνθρωποι μπορούν να δουν ακριβώς το ίδιο πράγμα και μόνο ο ένας να δει την προοπτική πίσω από αυτό. Να ανακαλύψει την ιστορία που περιμένει να βγει στην επιφάνεια. Διότι αυτό που γράφουμε δεν καθορίζεται μόνο από όσα έχουμε ζήσει αλλά κυρίως από όσα μας έχουν πληγώσει, συγκινήσει, εξοργίσει ή στοιχειώσει τόσο ώστε να σταθούμε για λίγο περισσότερο απέναντί τους.

Η μυθοπλασία, λοιπόν, δεν αντιγράφει απλώς τη ζωή, την αποσυναρμολογεί και την ξαναφτιάχνει από την αρχή. Και κάπου ανάμεσα στα κομμάτια της, είτε το θέλουμε είτε όχι, αφήνουμε πάντα και κάτι δικό μας.

*Η φωτό είναι δημιουργία Τ.Ν.