Η εκδίκηση είναι μια έννοια βαριά. Αρχαία, σχεδόν πρωτόγονη. Δεν γεννήθηκε μέσα στα βιβλία ή στις ιστορίες. Υπήρχε πολύ πριν από αυτά. Υπήρχε από τη στιγμή που ο άνθρωπος ένιωσε πως αδικήθηκε, πως πληγώθηκε, πως κάτι μέσα του διαλύθηκε χωρίς να υπάρξει ποτέ αποκατάσταση.

Ίσως γι’ αυτό με ενδιαφέρει τόσο πολύ ως θέμα. Γιατί η εκδίκηση δεν ξεκινά πάντα από το μίσος. Τουλάχιστον όχι στην αρχή. Συχνά ξεκινά από μια βαθύτερη ανάγκη. Από την ανάγκη να αποκατασταθεί μια ισορροπία που διαλύθηκε. Από την ανάγκη να ακουστεί μια φωνή που κανείς δεν άκουσε. Από την ανάγκη να πάρει κάποιος πίσω τον έλεγχο, όταν όλα γύρω του έχουν γίνει θραύσματα.

Φυσικά, εκεί ακριβώς αρχίζει και το επικίνδυνο κομμάτι. Γιατί η εκδίκηση σπάνια μένει ίδια με τον πόνο που τη γέννησε. Ο πόνος μπορεί να είναι συγκεκριμένος. Μια προδοσία, μια απόρριψη, μια αδικία, μια ταπείνωση. Η εκδίκηση όμως έχει την τάση να μεγαλώνει, να αλλάζει μορφή, να μετακινείται. Μπορεί να γίνει θυμός, εμμονή, υπολογισμός. Μπορεί να γίνει φανερή ή να μείνει αόρατη και να καταστρέφει τα πάντα από μέσα, όπως το σαράκι.

Στους Παράλληλους Κύκλους δεν ήθελα να γράψω απλώς ιστορίες όπου κάποιος εκδικείται κάποιον άλλον. Αυτό, από μόνο του, θα ήταν κάπως επίπεδο. Με ενδιέφερε περισσότερο τι συμβαίνει πριν. Η στιγμή που κάτι μέσα σε έναν άνθρωπο σπάει. Η στιγμή που παύει να ζητά δικαιοσύνη και αρχίζει να επιθυμεί ανταπόδοση.

Και αυτή η στιγμή δεν είναι ίδια για όλους.

Άλλοτε η εκδίκηση είναι ερωτική. Άλλοτε κοινωνική. Άλλοτε έχει επαγγελματικό υπόβαθρο. Μπορεί να είναι βίαιη, απότομη, ακόμα και εκρηκτική. Υπάρχουν όμως και οι φορές που είναι υπομονετική. Που περιμένει ήσυχα, χωρίς φωνές και χωρίς βιασύνη. Απλώς υπάρχει, μέχρι να έρθει η ώρα της. Άλλωστε δεν λένε πως «η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται καλύτερα κρύο»;

Υπάρχει όμως και μια άλλη μορφή εκδίκησης, που με ενδιαφέρει εξίσου. Η επιβίωση. Το να συνεχίζεις. Το να ξαναχτίζεις τον εαυτό σου απέναντι σε όσα προσπάθησαν να σε λυγίσουν. Μερικές φορές η πιο βαθιά εκδίκηση δεν είναι να καταστρέψεις εκείνον ή εκείνη που σε πλήγωσε. Είναι να μην αφήσεις να σε καταστρέψει. Να μη γίνει το τραύμα ολόκληρη η ταυτότητά σου.

Και βέβαια υπάρχει και μια ακόμη μορφή. Η εκδίκηση που δεν στρέφεται προς τα έξω, αλλά προς τα μέσα. Εκείνη που εγκαθίσταται στη σκέψη, θολώνει την πραγματικότητα, μπερδεύει το θύμα με τον θύτη, τον τιμωρό με τον τιμωρημένο. Εκεί τα όρια γίνονται επικίνδυνα λεπτά. Και ως συγγραφικό υλικό, αυτό είναι τρομερά γοητευτικό. Όχι επειδή είναι όμορφο, αλλά επειδή είναι αληθινά ανθρώπινο και εξαιρετικά επικίνδυνο.

Μέσα σε όλα αυτά υπάρχει πάντα και εκείνη η παλιά ιδέα του ό,τι έδωσες θα λάβεις. Κάποιοι θα το πουν πεπρωμένο. Κάποιοι κάρμα. Κάποιοι γραφτό. Όπως κι αν το ονομάσει κανείς, το σίγουρο είναι πως ό,τι κάνουμε σε αυτή τη ζωή, με κάποιον τρόπο επιστρέφει. Δεν επιστρέφει πάντα με εντυπωσιακό τρόπο. Ούτε πάντα όταν το περιμένουμε. Όμως, όταν ένας κύκλος ανοίγει, αργά ή γρήγορα θα βρεθεί ο τρόπος να κλείσει.

Οι ιστορίες της συλλογής αγγίζουν διαφορετικές όψεις της εκδίκησης. Άλλες την ψιθυρίζουν, άλλες τη φωνάζουν. Άλλες είναι πιο σκοτεινές, άλλες πιο υπόγειες, άλλες ίσως πιο λυτρωτικές. Όλες όμως ξεκινούν από το ίδιο ερώτημα: τι συμβαίνει όταν ένας άνθρωπος φτάσει στο σημείο όπου πιστεύει πως δεν έχει τίποτα άλλο να χάσει;

Στους Παράλληλους Κύκλους, η εκδίκηση δεν είναι μόνο πράξη. Είναι διαδρομή. Είναι επανάληψη. Είναι το σημείο όπου κάτι τελειώνει και, ταυτόχρονα, κάτι άλλο αρχίζει.

Γιατί τελικά κάθε πράξη δημιουργεί έναν κύκλο. Και κάθε κύκλος, όσο μακριά κι αν απλωθεί, κάποτε επιστρέφει εκεί που ξεκίνησε.

* Η φωτογραφία είναι δημιουργία Τ.Ν.