Κάποιους συγγραφείς απλώς τους διαβάζεις, άλλους τους θαυμάζεις κι άλλοι γίνονται κομμάτι της αναγνωστικής σου ζωής. Για μένα, ο Αρτούρο Πέρεθ-Ρεβέρτε είναι ένας από αυτούς, τους τελευταίους.

Το Σάββατο 16 Μαΐου 2026, στο πλαίσιο του 7ου Φεστιβάλ Αστυνομικής Λογοτεχνίας Agatha, είχαμε την τέραστια χαρά να τον έχουμε για πρώτη φορά κοντά μας στην Αθήνα, στο Αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου. Μαζί του συζήτησαν η συγγραφέας Τέση Παπαθανασίου και ο Σπήλιος Λαμπρόπουλος από το The Page Turners. Η εκδήλωση έγινε με διαδοχική διερμηνεία από τους Μιγκέλ Σαμοθράκης και Τίνα Τερζιώτη.

Την επομένη, ο Ισπανός συγγραφέας συμμετείχε και σε master class για τη γλώσσα και τη συγγραφή. Και ναι, όσο κι αν ακούγεται υπερβολικό, για όσους τον διαβάζουμε χρόνια, η παρουσία του ήταν ένα μικρό λογοτεχνικό γεγονός. Δεν ήταν απλώς μια ακόμη εκδήλωση, αλλά μια στιγμή που από αυτές που όλοι εμείς που διαβάζουμε και που γράφουμε αρειμανίως θα θυμόμαστε για χρόνια.

Η αλήθεια είναι πως ο Αρτούρο Πέρεθ-Ρεβέρτε δεν είναι ένας συγγραφέας που μπορεί κανείς να κατηγοριοποιήσει εύκολα. Καταρχάς να πούμε ότι πριν αφοσιωθεί στη λογοτεχνία, εργάστηκε, για αρκετές δεκαετίες, ως δημοσιογράφος και πολεμικός ανταποκριτής. Αυτή η εμπειρία δεν είναι απλώς μια βιογραφική λεπτομέρεια, αλλά διαπερνά το έργο του. Του δίνει μια σκληρή, καθαρή ματιά για τον άνθρωπο, την Ιστορία, τη βία, την πίστη, την προδοσία και τους κώδικες τιμής που επιβιώνουν ακόμα και σε διαλυμένους κόσμους.

Είναι και μέλος της Βασιλικής Ισπανικής Ακαδημίας, κάτι που δείχνει τη θέση του στα ισπανικά γράμματα, όχι μόνο ως προς την δημοφιλία του, αλλά και ως δημιουργός με ξεχωριστό γλωσσικό και λογοτεχνικό βάρος. Όμως, κατά τη γνώμη μου, η αξία του δεν στέκεται μόνο στους τίτλους. Είναι στον τρόπο που “χτίζει” τους κόσμους του. Στον τρόπο που γράφει για τη θάλασσα, τον πόλεμο, τα βιβλία, την περιπέτεια, το μυστήριο και την ανθρώπινη αδυναμία, χωρίς να χάνει ποτέ την ειρωνική και κοφτερή ψυχραιμία του.

Για πολλούς αναγνώστες, το πρώτο βιβλίο που θυμούνται είναι “Η Λέσχη Δουμά”, το μυθιστόρημα που ενέπνευσε την ταινία “Η Ένατη Πύλη” του Ρόμαν Πολάνσκι με τον Τζόνι Ντεπ. Όμως ο κόσμος του Πέρεθ-Ρεβέρτε είναι πολύ πιο πλούσιος από μία και μόνη κινηματογραφική αναφορά. Είναι γεμάτος παλιούς κώδικες, χαμένους ήρωες, μυστικά, παιχνίδια ευφυΐας, ιστορικό υπόβαθρο, σκοτεινό χιούμορ και ανθρώπους που σπάνια είναι αθώοι και σχεδόν ποτέ απλοί.

Τον διαβάζω αρκετά χρόνια αβάρετα και αυτό λέει πολλά για μένα, γιατί από την φύση μου, είμαι ένας άνθρωπος που βαριέται εύκολα. Με τον Αρτούρο -επιτρέψτε μου την αναφορά στο μικρό του όνομα- συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Επιστρέφω στα παλιά του βιβλία ξανά και ξανά και βρίσκω πάντα κάτι νέο να σταθώ, κάτι νέο να μου κεντρίσει το ενδιαφέρον, κάποια λεπτομέρεια που μου είχε ξεφύγει τις προηγούμενες και φυσικά αυτήν την τεράστια ευφυΐα και τη δύσκολη ματιά στον άνθρωπο. Δεν χαϊδεύει τους χαρακτήρες του, δεν τους αθωώνει εύκολα και δεν τους προστατεύει από τις συνέπειες. Ίσως γι’ αυτό παραμένει τόσο συναρπαστικός.

Να πω επίσης ότι υπάρχει ακόμα μια συγκυρία που κάνει πιο ενδιαφέρουσα την επίσκεψή του αυτή στη χώρα μας, αφού το νέο του έργο σχετίζεται ξανά με την Ελλάδα. Το μυθιστόρημά του “La isla de la Mujer Dormida” διαδραματίζεται στα νερά των Δυτικών Κυκλάδων, την εποχή του Ισπανικού Εμφυλίου, και κινείται σε έναν άξονα που ενώνει το Αιγαίο με την Αθήνα, τη Σύρο, τη Βηρυτό και την Κωνσταντινούπολη, όπως θα τον ακούσετε να μας λέει στο βίντεο.

Μη σας κουράζω όμως. Κλείνω λέγοντας πως το 7ο Φεστιβάλ Αστυνομικής Λογοτεχνίας Agatha μας χάρισε μια ξεχωριστή στιγμή. Όχι μόνο επειδή έφερε στην Αθήνα έναν τόσο σημαντικό συγγραφέα, αλλά και γιατί έδειξε ξανά πως η αστυνομική λογοτεχνία δεν περιορίζεται σε στενά όρια. Είναι ένας τρόπος να μιλάμε για την Ιστορία, την εξουσία, την ενοχή, την επιβίωση, τη μνήμη και την ανθρώπινη φύση, χωρίς φίλτρα και περιττά στολίδια.

Ευχαριστούμε πολύ!