Είμαι groupy της Γιώτα Κοντογεωργοπούλου, το δηλώνω ευθαρσώς. Μετά από τρία της βιβλία που έχω διαβάσει μπορώ να σας πω με πάσα ειλικρίνεια πως η γυναίκα ξέρει να γράφει πολύ καλά!

Στο νέο της βιβλίο το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις BELL υπό τον… αιρετικό τίτλο Τάματα δεν έρχεται απλώς να το επιβεβαιώσει. Έρχεται να το σφραγίσει. Και το κάνει με έναν τρόπο που δεν σε αφήνει να πάρεις ανάσα!

Η ιστορία ξεκινά με μια σκηνή που σε πιάνει από τον λαιμό. Ένα παιδί βρίσκεται δολοφονημένο κι εσύ ως αναγνώστης μένεις να κοιτάς ανήμπορος, όπως ακριβώς και η μάνα του. Από εκεί και πέρα, η πασχαλινή Κέρκυρα παύει να είναι καρτ-ποστάλ και γίνεται σκηνικό όπου κάτι έχει ήδη γίνει θρύψαλα.

Η Γιώτα επέλεξε να στήσει την ιστορία της τη Μεγάλη Εβδομάδα και η επιλογή της αυτή δεν είναι απλώς θέμα αισθητικής. Είναι δομικό λόγο ύπαρξης. Θρησκευτικότητα, ενοχή, εξιλέωση, όλα περνούν μέσα στην πλοκή υποδόρια, σχεδόν ύπουλα. Και κάπου εκεί έρχεται και ο τίτλος του βιβλίου να κουμπώσει, ως την βασική ιδέα που το διαπερνά: Τι κουβαλά ο καθένας μέσα του και τι προσπαθεί να ξεχρεώσει;

Από αφηγηματικής άποψης, η Γιώτα στήνει ένα πολυεπίπεδο whodunnit μυθιστόρημα με πολλές υποπλοκές, πολλούς χαρακτήρες και συνεχείς μετατοπίσεις. Κάθε κεφάλαιο ανοίγει και ένα νέο παράθυρο, κάθε πρόσωπο κουβαλά τον δικό του σταυρό. Και το παζλ χτίζεται αργά, μεθοδικά, βασανιστικά.

Ανοίγοντας μια παρένθεση εδώ θέλω να πω ότι οι πολλοί χαρακτήρες είναι το μοναδικό θέμα που έχω με τα βιβλία της Γιώτας. Είναι μια τεχνική που αγαπά και χρησιμοποιεί, και που ομολογουμένως, δίνει πλούτο και βάθος. Οπότε για να μην χάνομαι, απλά έχω δίπλα μου ένα τετράδιο και σημειώνω τους χαρακτήρες που δυσκολεύομαι να συγκρατήσω. Problem solved.

Και κλείνει η παρένθεση.

Αν υπάρχει κάτι που ξέρει να κάνει άριστα η Γιώτα στα βιβλία της αυτό που κάνει πολύ καλά είναι να σε κρατά σε διαρκή αμφιβολία. Σε αυτό όμως το συγκεκριμένο το έχει πάει σε άλλο επίπεδο. Δεν είναι απλώς ότι δεν βρίσκεις τον ένοχο. Είναι ότι δεν εμπιστεύεσαι κανέναν. Κα-νε-ναν! Η μνήμη λειτουργεί σε λανθάνουσα κατάσταση, οι αλήθειες αλλάζουν σχήμα, οι ήρωες κινούνται σε μια γκρίζα ζώνη και οι εικόνες μοιάζουν αντανάκλαση σε παραμορφωτικό καθρέφτη όπου τίποτα δεν είναι απόλυτο.

Και φυσικά να μην ξεχάσω να αναφέρω και το μοτίβο της μέλισσας που έρχεται να δώσει μια ακόμη διάσταση στο κείμενο ως συμβολισμός. Συλλογικότητα, μνήμη, εργασία, επιβίωση. Οι μέλισσες δεν ξεχνούν ποτέ, λειτουργούν βάσει ενός δικού τους, άκαμπτου κώδικα, κουβαλούν και χτίζουν πάνω σε ό,τι προϋπήρξε. Κάπως έτσι κινούνται και οι χαρακτήρες της ιστορίας· μέσα σε ένα κλειστό σύστημα που τους ξεπερνά, σε έναν ιστό γεγονότων που δεν μπορούν να ελέγξουν αλλά ούτε και να αποφύγουν.

Και ίσως τελικά αυτό να είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα επίπεδα του βιβλίου. Ότι πίσω από το έγκλημα και την αναζήτηση της αλήθειας, υπάρχει μια βαθύτερη, σχεδόν οργανική λειτουργία. Σαν κυψέλη. Όπου τίποτα δεν είναι πραγματικά τυχαίο και τίποτα δεν μένει χωρίς συνέπειες.

Η γραφή της είναι καθαρή, δυνατή, με πολλές κινηματογραφικές σκηνές που τις βλέπεις να εκτυλίσσονται μπρος στα μάτια σου. Νιώθεις την πίεση της στιγμής στο πετσί σου. Σε κάποια σημεία φλερτάρει με την υπερβολή της έντασης, αλλά ξέρει πού να σταματήσει πριν γίνει κουραστική. Και αυτό θέλει (αυτό)έλεγχο.

Από πλευράς θεματικής τώρα, το βιβλίο δεν χαρίζεται. Αγγίζει δύσκολα και σκοτεινά θέματα, χωρίς να τα ωραιοποιεί. Και το κάνει χωρίς να πέφτει στον διδακτισμό, κάτι το οποίο απεχθάνομαι και που δεν είναι καθόλου δεδομένο σε τέτοια κείμενα.

Και φτάνοντας αισίως στο τέλος, δεν μένεις μόνο με τη λύση του μυστηρίου. Μένεις με την αίσθηση της δικαίωσης – ή όχι. Με αυτό το μικρό, επίμονο βάρος που κουβαλούν οι χαρακτήρες και που, κάπως μαγικά, περνά και σε σένα.

Θα μπορούσα άνετα να το βαφτίσω ένα από τα καλύτερα ελληνικά αστυνομικά μυθιστορήματα που έχω διαβάσει, όμως τότε θα αδικούσα το Σσαμπάτ, οπότε δεν θα το κάνω. Οπότε θα πω κάτι πιο απλό, όμως απόλυτα ειλικρινές: Αν σου αρέσει το καλοδουλεμένο αστυνομικό, αυτό που δεν σε θεωρεί δεδομένο αναγνώστη και σε βάζει να δουλέψεις μαζί του, τότε τα Τάματα αξίζουν τον χρόνο σου. Και μάλλον θα σου μείνουν χαραγμένα στη μνήμη.

Βρες το εδώ και καλή ανάγνωση!