«Ήταν μια συνηθισμένη μέρα… Και τότε συνέβη το αδιανόητο. Μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα πέθαναν όλοι οι άντρες. Σ’ ολόκληρο τον πλανήτη. Και έμειναν μόνο οι γυναίκες.» (απόσπασμα από το βιβλίο)

Έχετε σκεφτεί ποτέ τι θα γινόταν αν μια μέρα όλοι οι άντρες του πλανήτη πέθαιναν ξαφνικά και οι γυναίκες καλούνταν να οργανώσουν από την αρχή την κοινωνία; Το σκέφτηκε ο Χρήστος Αζαριάδης στο βιβλίο του «Χωρίς Άντρες» (εκδόσεις Bell, 2025), το οποίο ανεβαίνει στη Σκηνή Brecht-2510 σε σκηνοθεσία Αναστασίας Κουρή.

Από αυτήν ακριβώς την ακραία, σχεδόν δυστοπική αφετηρία ξεκινά η ιστορία. Ο κόσμος καταρρέει μέσα σε λίγα λεπτά. Οι άντρες χάνονται και οι γυναίκες που απομένουν πίσω, καλούνται να διαχειριστούν όχι μόνο το χάος αλλά και την ευθύνη ενός νέου ξεκινήματος.

Στην παράσταση, η αρχή αυτής της νέας πραγματικότητας παρουσιάζεται συμβολικά σε ένα πλοίο στο λιμάνι του Πειραιά. Εκεί, μια ομάδα γυναικών προσπαθεί να ξαναχτίσει την κοινωνία από την αρχή, με αυστηρή καθοδήγηση από την Καπετάνισσα, Δρ. Σκότι Λιντς. Το βασικό ερώτημα είναι το εξής: Αν αλλάξουν τα πρόσωπα της εξουσίας, αλλάζει και ο τρόπος που αυτή ασκείται;

Στη σκηνή εμφανίζεται ένα πολυπρόσωπο γυναικείο σύνολο, με τις Λαμπρινή Γιώτη, Αναστασία Κουρή, Μαρίζα Μανιατάκη, Μαριαλένα Μπόη, Μαρτίνα Ολχάβα, Εύη Παπαδάκη, Ρέα Σαμαροπούλου, Ελένη Σιδεροπούλου και Άννα Χαλκιά να ενσαρκώνουν τις γυναίκες αυτού του καινούριου κόσμου. Ακούγεται επίσης η φωνή της Δήμητρας Καραγιάννη, ενώ στα βίντεο της παράστασης εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, οι Αλέξανδρος Κοταχέας, Βασίλης Πρέκας και ο ίδιος ο συγγραφέας Χρήστος Αζαριάδης.

Η σκηνοθεσία της Αναστασίας Κουρή κινείται σε μια καθαρή, σχετικά λιτή γραμμή που δίνει έμφαση στον λόγο και στη συλλογική παρουσία των ηθοποιών. Το σκηνικό έχει βασικό άξονα όπως προείπα τον χώρο ενός πλοίου και παραμένει σκόπιμα αφαιρετικό, ενώ οι προβολές βίντεο στο φόντο επεκτείνουν τη σκηνική αφήγηση και προσθέτουν μια κινηματογραφική διάσταση.

Οι φωτισμοί χτίζουν διακριτικά την ατμόσφαιρα και τα ακαλλώπιστα κοστούμια υπογραμμίζουν την αίσθηση μιας νέας, αυστηρά οργανωμένης κοινότητας. Οι ερμηνείες λειτουργούν κυρίως ως σύνολο, με την Καπετάνισσα να ξεχωρίζει ως μια ισχυρή και επιβλητική παρουσία που κινεί τα νήματα αυτού του καινούριου κόσμου.

«Μας έχουν δώσει πολλά ονόματα. Πουτάνες, χορεύτριες, συνοδοί, πόρνες. Ήμασταν αυτές που υπηρετούσαμε, που προσφέραμε ευχαρίστηση. Αλλά πλέον δεν έχουμε αφεντικά να μας δίνουν εντολές. Δεν έχουμε πελάτες που πρέπει να ικανοποιούμε. Κι έτσι γίναμε εμείς οι ίδιες αφεντικά των εαυτών μας.» (απόσπασμα από το βιβλίο)

Η παράσταση διατηρεί έναν ρυθμό που εναλλάσσεται ανάμεσα στη συλλογική ένταση και στις μικρότερες στιγμές εξομολόγησης των χαρακτήρων. Οι διάλογοι συχνά μοιάζουν με μικρές συγκρούσεις ιδεών. Οι γυναίκες δεν παλεύουν μόνο να επιβιώσουν, αλλά και να καταλάβουν τι σημαίνουν εξουσία, τάξη και ελευθερία σε έναν κόσμο που πρέπει να χτιστεί ξανά από την αρχή.

Καθώς προχωρά η ιστορία και οι ηρωίδες δοκιμάζουν τα όρια των κανόνων που οι ίδιες θέτουν, η σκηνική δράση θυμίζει περισσότερο ένα κοινωνικό πείραμα παρά μια γραμμική αφήγηση. Έτσι, η παράσταση δεν περιορίζεται στην αρχική της ιδέα αλλά ανοίγει έναν ευρύτερο προβληματισμό για τη σχέση του ανθρώπου με την εξουσία και για το πόσο εύκολα ο ιδανικός κόσμος που φανταζόμαστε μπορεί να μετατραπεί σε ένα νέο σύστημα ελέγχου.

Σε ορισμένα σημεία, πάντως, η παράσταση φαίνεται να δίνει μεγαλύτερο βάρος στον ιδεολογικό της προβληματισμό παρά στη δραματική ένταση της πλοκής. Ο ρυθμός γίνεται τότε πιο στοχαστικός και οι σκηνές μοιάζουν περισσότερο με ανταλλαγή ιδεών παρά με καθαρή θεατρική δράση. Ωστόσο αυτή η επιλογή φαίνεται συνειδητή και όχι τυχαία, αφού εντάσσεται στη λογική του κοινωνικού πειράματος που επιχειρεί να αναπτύξει το έργο.

Εν κατακλείδι, δεν είναι απλώς μια ιστορία Χωρίς Άντρες αλλά για μια παράσταση που πατά τόσο στη δυστοπία όσο και στην πραγματικότητα αφού μιλά για πολύ πιο γήινα θέματα, όπως είναι η εξουσία, οι κανόνες μιας κοινωνίας που ξαναγράφεται από την αρχή και τα όρια ανάμεσα στην ανάγκη για τάξη και στον πειρασμό της επιβολής και του ελέγχου.

Σας προτείνω ανεπιφύλακτα να την δείτε και φυσικά να διαβάσετε και το βιβλίο!

Καλή διασκέδαση!

*Η κριτική δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο comfort-zone.gr.