Το διάβασα. Παρά την προειδοποίηση.

Το Μην το διαβάσεις της Κλαίρης Θεοδώρου ξεκινά με αντίστροφη ψυχολογία και μας προκαλεί να κάνουμε το αντίθετο από αυτό που λέει ο τίτλος. Εγώ φυσικά δεν αντιστάθηκα, το διάβασα και χαίρομαι πολύ γι’ αυτό!

Η ιστορία ξεκινά με μια ομολογία που φαίνεται να λύνει το έγκλημα πριν καν αρχίσει η έρευνα. Μια γυναίκα, σε σοκ, λέει ότι σκότωσε την οικογένειά της. Τέσσερις άνθρωποι είναι όντως νεκροί. Άρα η υπόθεση έκλεισε; Όχι! Από νωρίς καταλαβαίνουμε ότι αυτή η ομολογία είναι μόνο η αρχή από πολλές βεβαιότητες που το βιβλίο θα αμφισβητήσει.

Την υπόθεση αναλαμβάνουν ο Ρούπερτ Κίλερ και η Ντανιέλα Τσο, που τους γνωρίζουμε ήδη από τα Εκείνος και εκείνη και Σ’ αγαπώ μέχρι θανάτου. Το Μην το διαβάσεις διαβάζεται και μόνο του, αφού οι απαραίτητες πληροφορίες δίνονται ως υποσημειώσεις. Όσοι όμως ξέρουν ήδη τους ήρωες, θα καταλάβουν καλύτερα το βάρος που κουβαλά κυρίως ο Κίλερ. Αυτή τη φορά, ο αστυνομικός δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο το έγκλημα, αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό του.

Κάποιος του στέλνει μηνύματα.  Μηνύματα για πράγματα που κανονικά δεν θα έπρεπε να γνωρίζει. Και, κυρίως, αυτός ο κάποιος δεν θα έπρεπε να μπορεί να στείλει μηνύματα γιατί είναι νεκρός. Ο Κίλερ είναι σίγουρος γι’ αυτό, γιατί τον σκότωσε ο ίδιος.

Από αυτό το σημείο αρχίζει ένα τρελό γαϊτανάκι με μπρος και πίσω στον χρόνο, οικογενειακά μυστικά, παλιές υποθέσεις, πρόσωπα που συνδέονται με τρόπους που αρχικά δεν είναι ορατοί, μέχρι που η ιστορία φτάνει στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Κλαίρη δεν αρκείται στο ερώτημα «ποιος σκότωσε ποιον» αλλά αναζητά το τι προηγήθηκε, τι κληροδοτήθηκε και πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν οι συνέπειες μιας πράξης.

Εδώ βρίσκεται, για μένα, ένα από τα δυνατά χαρτιά του βιβλίου. Πίσω από τα εγκλήματα υπάρχουν άνθρωποι, αποφάσεις που πρέπει να παρθούν και παλιές εκκρεμότητες που πρέπει να διεκπεραιωθούν. Η πλοκή δεν αντιμετωπίζεται απλώς σαν μια σειρά από γρίφους που ψάχνουν τη λύση τους. Αντίθετα, όσο προχωρά η ιστορία τόσο δυσκολότερο γίνεται να ξεχωρίσεις τον ένοχο από το θύμα.

Ο Κίλερ είναι και πάλι ένας πολύ ενδιαφέρον χαρακτήρας. Είναι αστυνομικός που ψάχνει την αλήθεια, αλλά έχει και ο ίδιος παραβεί τον νόμο που υπηρετεί. Αυτό τον κάνει πιο ανθρώπινο, πιο ευάλωτο και σίγουρα πιο ενδιαφέρον. Η Κλαίρη δεν τον αφήνει να ξεχάσει τις πράξεις του, ούτε κι εμάς ως αναγνώστες.

Το Μην το διαβάσεις είναι ένα πυκνογραμμένο βιβλίο, με πολλά πρόσωπα, πληροφορίες, χρονικές μετακινήσεις και παράλληλες ιστορίες. Μου αρέσουν οι σύνθετες πλοκές. Αγαπώ να πρέπει να συμμετέχω στην ανάγνωση και όχι απλώς να ακολουθώ παθητικά μια ιστορία. Η πολυπλοκότητα αυτή ήταν για μένα αναμφίβολα το πιο ενδιαφέρον κομμάτι, αλλά κάποιες στιγμές έγινε και το αγκαθάκι του. Υπήρξαν σημεία όπου χρειάστηκε να επιστρέψω αρκετές σελίδες πίσω για να θυμηθώ μια πληροφορία ή να ξαναβρώ τη σύνδεση ανάμεσα σε πρόσωπα και γεγονότα.

Αυτό, πάντως, δεν αναιρεί το γεγονός ότι η συνολική κατασκευή του βιβλίου είναι προσεγμένη. Τα κομμάτια δεν βρίσκονται εκεί τυχαία και οι πληροφορίες που δίνονται αποκτούν σταδιακά τη θέση τους. Κυρίως, οι ανατροπές δεν εμφανίζονται από το πουθενά για να εντυπωσιάσουν τον αναγνώστη στις τελευταίες είκοσι σελίδες. Η συγγραφέας αφήνει στοιχεία σε όλη την πορεία της ανάγνωσης. Μπορείς να τα δεις ή μπορεί και να τα προσπεράσεις. Πάντως τα στοιχεία βρίσκονται εκεί και σε περιμένουν.

Τρομερό ενδιαφέρον έχει και το πως ξεκίνησε η συγγραφή αυτής της ιστορίας. Η Κλαίρη έχει αναφέρει ότι ένα μέρος της έμπνευσής της προήλθε από την ανεξιχνίαστη υπόθεση του Hinterkaifeck, τη δολοφονία έξι ανθρώπων σε ένα απομονωμένο αγρόκτημα της Βαυαρίας το 1922. Σε αυτό το βιβλίο λοιπόν, δεν μεταφέρει απλώς την πραγματική υπόθεση στη μυθοπλασία αλλά κρατά την αρχική ιδέα, την απομονώνει από την πραγματική της λύση ‒ ούτως ή άλλως έμεινε άλυτη, και χτίζει επάνω της μια εντελώς διαφορετική ιστορία. Και κάπως έτσι αποκτά και νόημα ο τίτλος.

Διαβάζοντας αυτή την ιστορία, καταλαβαίνεις ότι η γνώση έχει το δικό της κόστος. Όταν μαθαίνεις κάτι, πρέπει να αποφασίσεις τι θα κάνεις με αυτό. Μερικές φορές, η άγνοια δεν είναι αδυναμία, αλλά η τελευταία σου ευκαιρία να συνεχίσεις να ζεις χωρίς να χρειαστεί να πάρεις θέση.

Αυτό πιστεύω πως είναι το βασικό μήνυμα του βιβλίου. Δεν έχει να κάνει με το ποιος είναι ο δολοφόνος ή αν θα τον μαντέψεις πριν από τους ήρωες.

Τι κάνεις όταν μάθεις την αλήθεια;

Τη λες;

Την κρύβεις;

Την χρησιμοποιείς;

Ή εύχεσαι να μην την είχες μάθει ποτέ;

Σας το προτείνω ανεπιφύλακτα. Θα το βρείτε εδώ.

* H φωτό είναι δημιουργία Τ.Ν.

** Η κριτική δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο comfort-zone.gr