Ανακύκλωση, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, προστασία του περιβάλλοντος. Λέξεις που έχουν γίνει branding. Είμαι σίγουρη πως εσύ που διαβάζεις τώρα το άρθρο μου, νομίζεις πως ειρωνεύομαι κάτι που όλοι δηλώνουμε ότι αγαπάμε. Δεν ειρωνεύομαι τον πλανήτη. Ειρωνεύομαι τον τρόπο που τον μετατρέψαμε σε trend. Σε hashtag. Σε αισθητικό φίλτρο.

Δεν είμαι κατά της ανακύκλωσης. Το αντίθετο. Ανακυκλώνω, επαναχρησιμοποιώ, προσπαθώ να μην πετάω ό,τι μπορεί να ζήσει δεύτερη ζωή. Αυτό που με ενοχλεί είναι ότι η οικολογία, αντί να είναι αυτονόητη στάση ζωής, πλασάρεται σαν επιλογή lifestyle. Σαν κάτι που κάνεις αν ταιριάζει με τον πίνακα της διάθεσής σου.

Πριν λίγες μέρες άκουγα σε ραδιόφωνο, σε μια εκπομπή που απευθύνεται κυρίως σε νεανικό κοινό, για τις νέες πράσινες συσκευές. Κλιματιστικά, ψυγεία, gadgets. Και οι παρουσιαστές μιλούσαν γι’ αυτές σαν να ήταν… δεν ξέρω… Ριχτάρια; Ανθοδοχεία; Χρώματα, design, πόσο ωραία θα δείχνουν στο σπίτι. Κάπου στο τέλος, σχεδόν από τύψεις που το ξέχασαν, ειπώθηκε και το πόσο καλό κάνουν στο περιβάλλον. Στα πεταχτά. Για να τσεκαριστεί το κουτάκι της λίστας τους.

Κι εδώ ακριβώς είναι που αρχίζει το πρόβλημα. Όταν μιλάς σε νέους ανθρώπους και τους μαθαίνεις ότι η οικολογία είναι κάτι που αγοράζεις, όχι κάτι που ζεις. Ότι σώζεις τον πλανήτη αλλάζοντας συσκευή, όχι αλλάζοντας συνήθειες. Γιατί η πραγματική οικολογία δεν είναι post στο instagram. Είναι να κλείνεις τη βρύση. Να χαμηλώνεις το air condition. Να μην πετάς μπαταρίες, ρούχα, συσκευές, πλαστικά στα σκουπίδια αλλά στους σχετικούς κάδους. Είναι να αναρωτιέσαι πριν αγοράσεις κάτι, αν το χρειάζεσαι πραγματικά ή απλώς το θες. Η πραγματική οικολογία είναι βαρετή, λίγο ενοχλητική και πολύ λιγότερο cool  από ό,τι την παρουσιάζουν στα social και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Ο πλανήτης δεν χρειάζεται άλλες πράσινες καμπάνιες παιδιά. Χρειάζεται αυτογνωσία. Χρειάζεται ενσυναίσθηση. Χρειάζεται λιγότερη κατανάλωση. Λιγότερα σκουπίδια. Λιγότερη ευκολία. Κι αυτό δεν πουλάει τόσο καλά όσο ένα νέο trendy eco προϊόν.

Στην Ελλάδα κάνουμε βήματα, αλλά ακόμα κουβαλάμε τη λογική του «πέτα το το κάπου μωρέ, δεν πειράζει, θα το ξεχωρίσουν αυτοί». Όχι παιδιά. Ό,τι πετάμε στα σκουπίδια, μένει στα σκουπίδια. Ανακυκλώνουμε όταν και όπως μας βολεύει. Συγκινούμαστε όταν το θέμα γίνεται viral. Και μετά επιστρέφουμε κανονικά στην ίδια καθημερινότητα κάνοντας τα ίδια, θανατηφόρα για το σπίτι μας, λάθη.

Ο πλανήτης όμως δεν λειτουργεί με trends. Δεν έχει updates που θα καταργήσουν την προηγούμενη έκδοση. Αν κάτι σπάσει, δεν αντικαθίσταται

Και κάπου εδώ ίσως αναρωτηθείτε τι σχέση έχουν όλα αυτά με τα βιβλία και την ανάγνωση για τα οποία συνήθως σας απευθύνομαι. Έχουν περισσότερη απ’ όση νομίζουμε. Γιατί δεν γίνεται να διαβάζουμε ιστορίες, ιδέες, ζωές και κόσμους και την ίδια στιγμή να κρατάμε το μυαλό μας κλειδωμένο. Το διάβασμα δεν είναι διακόσμηση, είναι άσκηση ελευθερίας. Μαθαίνει να βλέπεις πέρα από το προφανές, να αμφισβητείς, να νιώθεις, να συνδέεις. Και ένας άνθρωπος που διαβάζει στ’ αλήθεια, δεν μπορεί να προσποιείται ότι δεν βλέπει τι συμβαίνει γύρω του. Ούτε στον κόσμο, ούτε στον πλανήτη που τον φιλοξενεί.

Ο πανέμορφος γαλάζιος πλανήτης μας δεν χρειάζεται άλλες πράσινες καμπάνιες. Χρειάζεται να συνεχίσει να είναι πράσινος με την κυριολεκτική έννοια ‒ ζωντανός, βιώσιμος, κατοικήσιμος. Κι αυτό είναι το μόνο πράσινο που αξίζει να μας αγχώνει.