Με αφορμή κάποια σχόλια αναγνωστών των Παράλληλων Κύκλων για το πώς αλλάζει η φωνή της αφήγησης από διήγημα σε διήγημα, αποφάσισα να γράψω λίγα λόγια για μία από αυτές τις φωνές. Συγκεκριμένα για εκείνη που σας έκανε και τη μεγαλύτερη εντύπωση. Τη φωνή της πιάτσας.

Η αλήθεια είναι πως δεν έχω κάποια μυστική συνταγή να μοιραστώ, αλλά πίσω από κάθε ιστορία υπάρχουν διάφορες μικρές διαδρομές που μπορεί όμως να έχουν το δικό τους ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Όπως είπαμε λοιπόν, μερικά από τα διηγήματα της συλλογής έχουν μια ξεχωριστή χροιά. Το Σόλο καπίκι, η Συμμορία Ηλιθίων, Ο ελβετικός σουγιάς, δεν είναι γραμμένα με την δική μου φωνή αλλά με εκείνη του… δρόμου. Είναι μια λαϊκή φωνή, αυτή του πεζοδρομίου, της Αθήνας του ’50 και του ’60, τότε που το να είσαι μάγκας ήταν θέμα τιμής και όχι μόδα.

Ίσως γι’ αυτό αυτές οι ιστορίες να σας φέρουν στον νου εικόνες από τον παλιό ελληνικό κινηματογράφο. Εκείνες τις ταινίες με τον Αθηνόδωρο Προύσσαλη, τον Νίκο Ρίζο και άλλους αγαπημένους ηθοποιούς σε πρωταγωνιστικούς ρόλους, να κινούνται ανάμεσα σε καφενέδες, δρόμους, αυλές, να κοντράρονται και να μικροκαυγαδίζουν. Ανθρώπους που  μπορεί να μην είχαν πολλά, αλλά είχαν τον τρόπο τους, είχαν πείσμα και περήφανη περπατησιά.

Αν και οι ίδιες οι ιστορίες δε με δυσκόλεψαν ιδιαίτερα – γράφτηκαν σχεδόν αβίαστα, η γλώσσα που είχα αποφασίσει να χρησιμοποιήσω δεν ήταν καθόλου δεδομένη. Πίσω από τις λέξεις, τους ιδιωματισμούς, τα παρατσούκλια, τις εκφράσεις και το ιδιαίτερο ύφος της αργκό, υπάρχει μια μικρή, ξεχωριστή έρευνα. Η γλώσσα δεν είναι απλώς εργαλείο αφήγησης να ξέρετε. Είναι εποχή, χαρακτήρας, νοοτροπία ·είναι ένας ολόκληρος κόσμος.

Για να πλησιάσω αυτόν τον κόσμο, με βοήθησαν πολύ συγγραφείς που αγαπώ και διαβάζω από πιτσιρίκα. Ο Νίκος Τσιφόρος, ο Δημήτρης Ψαθάς, ο Μενέλαος Λουντέμης και αρκετοί άλλοι, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, με βοήθησαν να καταλάβω καλύτερα τη λαϊκή ψυχή και τον τρόπο που εκφραζόταν. Και φυσικά άφησαν το δικό τους αποτύπωμα στον τρόπο που γράφω.

Φυσικά, εκτός από τους αγαπημένους συγγραφείς, υπάρχουν και αγαπημένα εργαλεία. Ένα από αυτά ήταν το Λεξικό της Πιάτσας και της Αργκό του Ευάγγελου Παπαζαχαρίου. Αυτό το δίτομο λεξικό είναι πάρα πολύ συχνά ανοιχτό δίπλα στον υπολογιστή και τα σημειωματάριά μου, αφού αυτό το συγκεκριμένο ύφος με γοητεύει και ψάχνω πάντα τρόπους να το εντάξω στις ιστορίες μου. Μέσα από τις σελίδες του λεξικού βρήκα πληροφορίες, λέξεις και εκφράσεις που χρειάστηκα, όχι για να αντιγράψω μηχανικά μια παλιά αργκό, αλλά για να πλησιάσω όσο πιο αυθεντικά γινόταν τη φωνή αυτών των ανθρώπων.

Οι λέξεις έχουν μνήμη και μερικές φορές, μέσα από αυτές, μπορεί κανείς να ακούσει τους απόηχους της παλαιάς Αθήνας. Μιας πόλης που μπορεί χάθηκε, αλλά συνεχίζει να ζει μέσα από τις ιστορίες της. Και, έστω για λίγες σελίδες, ζει στους Παράλληλους Κύκλους.

*Η φωτό είναι δημιουργία Τ.Ν.