ArC: όταν η περιπέτεια αποκτά συνείδηση

Ar.C. σημαίνει Artificial Consciousness. Τεχνητή Συνείδηση. Δύο λέξεις που από μόνες τους ανοίγουν μια χαραμάδα σε έναν κόσμο ανησυχητικά κοντινό, εκεί όπου η τεχνολογία δεν είναι απλώς εργαλείο, αλλά αρχίζει να αγγίζει τα πιο δύσκολα ερωτήματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Τι είναι συνείδηση; Ποιος την έχει; Ποιος ευθύνεται για όσα δημιουργεί; Και μέχρι πού μπορεί να φτάσει μια ιδέα όταν πάψει να είναι μόνο ιδέα;

Συνήθως, όταν διαβάζω βιβλία, είναι ήδη έτοιμα, τυπωμένα και περιποιημένα, με το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλό τους, να με περιμένουν στο ράφι. Κάποιες φορές όμως έχω τη χαρά να τα γνωρίσω λίγο πριν ολοκληρωθούν. Τότε που ακόμα χτίζονται, που οι ήρωες ψάχνουν τη φωνή τους, οι σκηνές βρίσκουν τον ρυθμό τους και η πλοκή ξετυλίγεται αργά αλλά σταθερά.

Έτσι γνώρισα το ArC του Σωτήρη Κατσιμίχα. Όχι απλώς ως αναγνώστρια, αλλά μέσα από τη διαδικασία του beta reading. Αυτή η εμπειρία είναι ξεχωριστή, γιατί δεν διαβάζεις μόνο για ευχαρίστηση. Διαβάζεις πιο προσεκτικά και απαιτητικά. Ψάχνεις πίσω από τις λέξεις, κάτω από τη δράση, μέσα στις ψυχές των χαρακτήρων. Σταματάς, σκέφτεσαι, σημειώνεις, αμφισβητείς, επιμένεις. Όταν ένα βιβλίο αντέχει σε αυτή τη λεπτομερή ματιά, τότε κάτι πολύ καλό πρόκειται να συμβεί.

Και να ξέρετε, το ArC όχι μόνο άντεξε, αλλά με κέρδισε εντελώς.

Είναι μια πολύ πρωτότυπη φιλοσοφική περιπέτεια. Έχει δράση, ένταση, ανατροπές, μυστήριο και μια πλοκή που δεν σε αφήνει να το αφήσεις από τα χέρια σου. Ταυτόχρονα, προσφέρει και κάτι πιο βαθύ και απαιτητικό. Δεν αρκείται σε μια ωραία ιστορία, αλλά θέτει ερωτήματα και δοκιμάζει ιδέες για τη δημιουργία, την ευθύνη, την ελευθερία, τα όρια της ανθρώπινης επιλογής και το τίμημα των αποφάσεων.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του βιβλίου είναι ότι δεν φοβάται τη σκέψη. Από την αρχή σου δείχνει πως περιπέτεια δεν είναι μόνο κυνηγητό, μυστικά και αποκαλύψεις. Περιπέτεια είναι να βουτάς βαθιά στους προβληματισμούς που θέτει, να σκέφτεσαι τα ηθικά διλήμματα, να αφουγκράζεσαι τη φιλοσοφία της ζωής που σου προσφέρει. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου ακούς συζητήσεις που ανοίγουν μικρές ρωγμές, όχι μόνο για τους ήρωες αλλά και για σένα, τον αναγνώστη.

Οι χαρακτήρες είναι επίσης από τα δυνατά σημεία του βιβλίου. Δεν υπάρχουν απλώς για να προχωράει η πλοκή. Αυτό που μου άρεσε περισσότερο είναι πως ο Σωτήρης δεν φοβάται να τους δείξει ευάλωτους, ακόμα και τους βασικούς ήρωες. Δεν τους εξιδανικεύει, δεν τους ωραιοποιεί, δεν τους προστατεύει από τις αδυναμίες, τα λάθη και τις αντιφάσεις τους. Αντίθετα, τους αφήνει να εκτεθούν. Τους πιέζει, τους δοκιμάζει, τους ρίχνει κάτω και τους αναγκάζει να κινηθούν μέσα στην ιστορία όχι ως άτρωτες φιγούρες, αλλά ως άνθρωποι που κουβαλούν βάρη, φόβους, ενοχή, πείσμα και βαθιά σκοτάδια στις ψυχές τους.

Μεγάλο μέρος της ιστορίας εκτυλίσσεται στην Ελλάδα, και ειδικά στην Αθήνα, κάτι που λάτρεψα. Σε μέρη που γνωρίζω καλά, σε γειτονιές που έχω περπατήσει. Δεν παρουσιάζονται σαν καρτ ποστάλ, αλλά σαν ζωντανοί χώροι όπου κινείται η πλοκή. Η Ελλάδα του ArC έχει ένταση, μνήμη, σημεία ενδιαφέροντος, σκιές και ατμόσφαιρα. Δίνει στο βιβλίο τη δική του ταυτότητα και το βοηθά να ξεχωρίσει από άλλες περιπέτειες.

Το ArC είναι ένα φιλόδοξο βιβλίο. Έχει άποψη, ρισκάρει και προσφέρει μια πρωτότυπη, έξυπνη πλοκή με ιδέες που δεν εξαντλούνται με την πρώτη ανάγνωση. Μπορείς να το διαβάσεις για την περιπέτεια και να περάσεις υπέροχα. Μπορείς όμως και να σταθείς λίγο παραπάνω σε όσα υπαινίσσεται και σε όσα αφήνει να αιωρούνται όταν κλείσεις το βιβλίο. Η επιλογή είναι δική σου.

Εγώ το απόλαυσα πραγματικά. Το λέω απλά, γιατί μερικές φορές το ξεχνάμε μέσα στις αναλύσεις. Ένα βιβλίο πρέπει πρώτα να σε κρατάει, να σε κάνει να θέλεις να συνεχίσεις. Το ArC το κατάφερε. Με έβαλε στον κόσμο του, με ξάφνιασε, με έκανε να σκεφτώ. Ήταν ένα υπέροχο, παράξενο και ανήσυχο ταξίδι.

Ως beta reader, νιώθω πραγματικά περήφανη που ήμουν ένα μικρό κομμάτι αυτής της διαδρομής. Είναι μεγάλη χαρά να βλέπεις ένα κείμενο να δουλεύεται με επιμονή, να ωριμάζει, να βρίσκει τον ρυθμό και τη φωνή του και τελικά να φτάνει στους αναγνώστες του.

Σας το προτείνω ολόψυχα. Θα το βρείτε εδώ.

*Η κριτική δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο διαδικτυακό περιοδικό fractal.gr.