Υπάρχει ένας διάχυτος φόβος γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Σαν να πρόκειται για έναν αόρατο μηχανισμό που ετοιμάζεται να μας αντικαταστήσει, να μας ξεπεράσει, να μας καταπιεί. Και είναι λογικό, γιατί είναι κάτι καινούργιο κι όπως κάθε τι καινούργιο και άγνωστο προκαλεί φόβο. Ο φόβος, όμως, συνήθως γεννιέται από την άγνοια. Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρώτο λάθος.

Η γιαγιά μου έλεγε πάντα «έχε τους φίλους σου κοντά και τους εχθρούς σου κοντύτερα». Αν κάποιος βλέπει την T.N. ως απειλή, τότε η λύση δεν είναι να την αποφεύγει. Είναι να την πλησιάσει. Να τη μάθει. Να εκπαιδευτεί στη σωστή χρήση της, όχι στην κατάχρησή της. Διότι κάθε ισχυρό εργαλείο μπορεί να γίνει είτε μοχλός εξέλιξης είτε όπλο αμέλειας. Την διαφορά δεν την κάνει το εργαλείο αλλά το χέρι που το κρατά.

Θα ξεπεράσει η T.N. το ανθρώπινο μυαλό; Σε ταχύτητα επεξεργασίας δεδομένων ήδη το κάνει. Σε όγκο πληροφορίας, επίσης. Σε πολυπλοκότητα όμως; Εδώ τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Ο ανθρώπινος νους δεν λειτουργεί μόνο με “εισαγωγή δεδομένων”. Τροφοδοτείται από εμπειρίες, από μυρωδιές, από εικόνες, από τον τρόπο που πέφτει το φως σε ένα δωμάτιο, από έναν στίχο που μας ανατριχιάζει, από μια ανάγκη που μας καθοδηγεί, από μια απώλεια που μας αλλάζει. Η σκέψη δεν είναι γραμμική διαδικασία. Είναι συναισθηματική, βιωματική, χαοτική. Είναι βιολογική.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη χρειάζεται δεδομένα. Κάποιον να τη ταΐσει. Και υποθέσουμε ότι φτάσουμε σε ένα σημείο πλήρους αυτοτροφοδότησης, κάποιος πάντα θα εξακολουθεί να κρατά τον… διακόπτη. Αυτή όμως η πραγματικότητα δεν πρέπει να μας εφησυχάζει αλλά να μας υπενθυμίζει την ευθύνη μας.

Χρησιμοποιώ T.N. στην καθημερινότητά μου; Φυσικά. Στην κατασκευή εικόνων μού έχει εξοικονομήσει αδιανόητο χρόνο. Στη δουλειά μου, σε τεχνικούς υπολογισμούς που αφορούν την κατασκευή κουφωμάτων και στη διαχείριση απαιτητικών προγραμμάτων, έχει αποδειχθεί πολύτιμος βοηθός. Στη συγγραφή μου λειτουργεί ως εργαλείο συγκέντρωσης και οργάνωσης πληροφορίας. Με πρόσβαση σε μεγάλη ποσότητα δεδομένων μπορώ να εντοπίζω γρήγορα στοιχεία, να τα διασταυρώνω, να τα φιλτράρω. Αυτό που πριν από δύο χρόνια χρειάστηκε εβδομάδες ή και μήνες έρευνας, σήμερα γίνεται σε ελάχιστο χρόνο.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η σκέψη αντικαθίσταται. Σημαίνει ότι επιταχύνεται το προπαρασκευαστικό στάδιο. Το δημιουργικό βάρος, η κρίση, η ευθύνη και η τελική απόφαση παραμένουν ξεκάθαρα ανθρώπινες. Αυτά παραμένουν απολύτως δικά μου.

Ναι, η T.N. είναι εργαλείο. Και όπως όλα τα εργαλεία μπορεί να μας βοηθήσει να χτίσουμε το μέλλον μας ή να μας τραυματίσει ανεπανόρθωτα αν τη χρησιμοποιήσουμε απερίσκεπτα. Το ζητούμενο δεν είναι να τη φοβηθούμε ούτε να τη θεοποιήσουμε. Είναι να τη μάθουμε. Να την εντάξουμε συνειδητά στην καθημερινότητά μας και να την αξιοποιήσουμε στρατηγικά.

Το μέλλον δεν θα ανήκει σε όσους αγνοούν την Τεχνητή Νοημοσύνη. Θα ανήκει σε όσους τη γνωρίζουν αρκετά καλά ώστε να την κατευθύνουν και όχι να κατευθύνονται από αυτήν.

*Η φωτό είναι δημιουργία Α.Ι. (φυσικά!)